Motorcultuur
Historie, iconen & motorcultuur
Niet elke motorvraag is een koopvraag. Hier staan de modellen die een naam werden, de fabrieken erachter, de technische keerpunten en de racerij die het straatbeeld veranderde. Een modelgids zegt hoe een serie rijdt. Een stuk hier zegt waarom het ertoe deed.
Iconische motoren
Vijf modellen die een naam werden. De rest van de reeks staat onderaan.
De R 80 G/S van 1980 koppelde terrein aan straat. De Dakar-winst kwam op voorbereide rallyboxers, niet op de showroommotor.
De NXR750 won de rally als fabrieksracer. De XRV650 en XRV750 waren straatmotoren. De latere CRF is weer een andere motor.
De GSX1300R van 1999 werd beroemd door snelheid en formaat. Generaties en occasion staan in de modelgids, niet hier.
De 916 van 1994, getekend onder Massimo Tamburini, werd beroemd om de lijn. Een 1098 is een latere superbike, niet deze motor.
De CB750 van 1969 bracht een bovenliggende nokkenas, een startmotor en een schijfrem in grote serie. ‘Eerste superbike’ is een latere bijnaam.
Merken en verhalen
Oorsprong en keerpunten. Het merkdossier blijft het overzicht van nu.
Technische mijlpalen
Wat er veranderde. Hoe het werkt, staat bij techniek.
- Hoe schijfremmen de motorfiets veranderden
De schijfrem werd op de CB750 van 1969 een massaproduct. Racers kenden trommels en experimenten al. Radiale klauwen zijn een later hoofdstuk.
- De opkomst van ABS op motorfietsen
BMW zette in 1988 ABS op een productiemotor, de K100. Later werd het in Europa verplicht op nieuwe zwaardere motoren. Hoe het werkt, staat bij techniek.
- Van carburateur naar injectie: waarom motoren veranderden
Injectie verving de carburateur niet op één dag. Emissie-eisen duwden de straatmotor er in de jaren negentig en nul naartoe. De werking staat apart.
- Waarom ride-by-wire een keerpunt was
Ride-by-wire haalde de kabel tussen gashendel en klep weg. Yamaha’s YCC-T op de R6 van 2006 is een vroeg productiemoment, niet automatisch de wereldprimeur.
- Van stalen frame naar aluminium twin-spar
Stalen buizen waren de norm. Aluminium twin-sparframes werden in de jaren tachtig het sportbeeld. Geen enkele uitvinder dekt alle merken.
- Van analoge teller naar TFT-display
De wijzerplaat maakte plaats voor een scherm, in stappen, in de jaren tien. Een TFT is een interface. Hij maakt de motor niet digitaler dan de ECU al was.
Dakar en motorsport
Wat de rally en de racerij aan straatmotoren meegaven. Geen uitslagenlijst.
- Hoe de Dakar Rally de adventuremotor vormde
De Parijs-Dakar, voor het eerst in 1979, gaf de avonturenmotor zijn tank, zijn wiel en zijn verhaal. De winnaars reden geen showroommodellen.
- BMW R 80 G/S en de Dakar
Auriol won in 1981 en 1983, Rahier in 1984 en 1985. De machine van 1985 was groter dan de standaard R 80 G/S. De showroommotor deelde de naam.
- Honda NXR750 en de Africa Twin
De NXR750 won van 1986 tot en met 1989 als fabrieksracer. De XRV is de straat-Africa Twin. Honda’s eigen geschiedenis houdt die twee uit elkaar.
- Yamaha Ténéré en de woestijnrally
De XT500 won in 1979. De XT600Z van 1983 is de straat-Ténéré. Een rally-XT600 van 1985 was een apart voorbereide machine, schrijft Yamaha.
Bijzondere motorfietsen
Experimenten die de catalogus niet haalden, of juist één keer wel.
De NR750 van 1992 zette ovale zuigers op straat. De NR500 was de eerdere racemotor, gebouwd om binnen een viercilinderregel een V8 te imiteren. Geen gewone productie-Honda.
De GTS1000 van 1993 stuurde via de naaf, niet via een telescoopvork. De Niken is een latere, andere naaf-oplossing met twee wielen. Geen opvolger.
De Niken heeft sinds 2018 twee meeverende voorwielen. Hij helt als een motor. Het is geen trike en geen opvolger van de GTS1000.
De K1 van 1988 zette een extreme kuip op de K-serie, om luchtweerstand en om een statement. De latere reputatie noemt hem te radicaal voor de showroom.
Motorcultuur
Hoe een soort motor een gewoonte werd.
- Hoe de naked bike terugkwam
Na de volle kuipen van de jaren tachtig en negentig bracht de Monster van 1993 de naked terug als fabrieksproduct. Japanse nakeds en de MT-lijn kwamen daarna.
- Hoe de adventuremotor de toermotor verdrong
De adventuremotor werd het beeld van ver rijden, ten koste van de klassieke toerkuip. Gold Wing en RT verdwenen niet. Een marktaandeel staat hier niet.
- Waarom café racers weer populair werden
Café racers komen uit de Britse jaren vijftig en zestig: een snelle wegmotor, gestript. De opleving in de jaren nul hing aan custom-cultuur en aan Triumphs moderne twins.
- De opkomst van de streetfighter
Streetfighter begon als een sportmotor waarvan de kuip af was, vaak na een val. Fabrieken maakten daar later een product van, van Speed Triple tot Streetfighter.
Alle artikelen
Zoek of kies een groep. De lijst blijft op deze pagina.
Kies een groep of typ een onderwerp. De lijst verschijnt hier.