Terug naar Historie, iconen & motorcultuur
Historie, iconen & motorcultuur
Hoe de Dakar Rally de adventuremotor vormde
Zand gaf de avonturenmotor zijn silhouet toen de Parijs-Dakar in 1979 van start ging. Thierry Sabines rally liep van Frankrijk naar Senegal, en een grote tank met een hoog wiel werd het beeld dat de showroom daarna overnam. De motoren die wonnen, waren voorbereide rallymachines.
De context
Sabines tocht naar Senegal werd een mediasport, gefotografeerd etappe na etappe. Grote tank, hoog wiel en zand stonden samen op die foto’s, lang genoeg om een silhouet te worden. Voor die herhaling was een avonturenmotor nog geen vaste showroomvorm met precies die drie kenmerken. Het publiek zag machines die de etappe moesten halen. De folder kwam pas toen het beeld al bekend was.
Yamaha’s XT500 won de eerste editie overall. Auto’s en motoren zaten dat jaar nog in één klassement, schrijft Yamaha, dus een motor eindigde vóór de auto’s. Een grote eencilinder droeg dat resultaat, in een rally die nog Parijs-Dakar heette. Daar begint het beeld. Het resultaat bewijst niet dat de winnaar een showroommodel was.
Na die eerste editie verschenen de fabrieksteams. BMW won met voorbereide boxers, Honda met de NXR750. Elke overwinning voedde een straatmodel met dezelfde naam en een ander bouwblad: Ténéré, G/S, Africa Twin. De echo in de showroom is echt. De racer is die echo niet, en de aparte stukken over die drie namen houden ze uit elkaar.
Later verhuisde de rally van Afrika naar andere continenten, en ze heet nog steeds Dakar. De naam op de kaart veranderde. Het effect op de showroom niet: een avonturenmotor wordt nog steeds gelezen alsof ze ‘van de Dakar komt’. De meesten komen van een marketingafdeling die de Dakar had gezien. De foto bij dit stuk is een rij straat-avonturenmotoren, geen rallyveld.
- 1979
De eerste Parijs-Dakar werd in 1979 verreden, en XT500’s eindigden vooraan overall. Auto’s en motoren zaten dat jaar nog in één klassement.
- Fabrieksteams
BMW en Honda wonnen daarna met speciaal gebouwde machines, boxers en de NXR750. Die fabrieksracers waren geen standaardmodellen.
- Straat
Ténéré, G/S en Africa Twin zijn de echo in de showroom, niet de racer. Ze delen de naam en het silhouet, en ze delen het bouwblad niet.
Wat vaststaat
- Vastgelegd
- De rally maakte een beeld van tank, wiel en zand dat showrooms daarna overnamen.
- Afgebakend
- De winnende machines waren geen standaardmodellen, maar voorbereide rallymotoren.
Een beeld dat bleef verkopen
De Dakar vormde de adventuremotor door een silhouet onmisbaar te maken: grote tank, hoog wiel, een verhaal van zand. De winnende motor bleef in de rally, voorbereid en speciaal gebouwd. De straat kreeg de verwijzing, en die verkocht.
De naam Dakar bleef, ook toen de rally Afrika verliet. Het beeld uit 1979 en de fabrieksteams daarna zitten nog in de manier waarop een avonturenmotor wordt herkend. Het kenteken hoort bij de echo, niet bij de works-machine.
