Terug naar Historie, iconen & motorcultuur
Historie, iconen & motorcultuur
Van analoge teller naar TFT-display
Wijzerplaten raakten in de jaren tien hun alleenrecht kwijt aan een scherm dat meer kon tonen dan een naald. Een versnelling, een modus of een kaart paste niet op een klassieke teller. De overgang liep merk voor merk, en een TFT maakt de motor niet digitaler dan de ECU al was.
De context
Een analoge teller toonde snelheid en toeren met een wijzer, en lang was dat de hele informatie. De naalden logen niet. Ze waren alleen te smal voor wat de motor intussen aan boord had: een versnelling, een rijmodus, soms een kaart. Het scherm kwam omdat er meer te tonen viel, en de wijzerplaat was niet onbruikbaar geworden.
Eerst kwamen lcd-vensters tussen de naalden, een tussenstap waarin het oude instrument bleef en een digitaal vlak erbij kwam. Daarna verscheen een volledig TFT-paneel dat van layout wisselt met de rijmodus. In de jaren tien werd dat normaal op duurdere motoren, en daarna breder in het gamma. Een exact eerste model noemt dit stuk niet. De golf is het feit.
Het paneel is de etalage van elektronica die vaak al eerder aan boord was. Ride-by-wire en ABS hadden geen kleurenscherm nodig om te bestaan. Het scherm maakte ze zichtbaar en maakte de motor tot een apparaat met een interface. ‘Een tablet op het stuur’ dekt dat beeld ten dele, en het dekt ook een nieuwe manier om de rijder te storen.
Rijmodi en ride-by-wire hebben hun eigen techniekpagina’s, omdat die systemen ouder zijn dan het kleurenscherm. Dit stuk gaat over het instrument zelf, de wisseling van naald naar TFT in de jaren tien. De natuurkunde achter de hulpen blijft buiten dit verhaal, net als de vraag welk model het scherm als eerste droeg.
Feit en latere reputatie
Wat vaststaat
- De teller werd in de jaren tien een scherm, eerst met lcd-vensters en daarna met een volledig TFT-paneel.
- Het scherm is niet de komst van de ECU, die vaak al eerder aan boord was.
Wat er later bij kwam
- TFT werd ‘een tablet op het stuur’ genoemd, alsof de teller een los apparaat was geworden.
- Het is een teller die meer kan tonen, met een nieuwe manier om de rijder te storen.
Wat er veranderde
- Naald
- Snelheid en toeren stonden lang als wijzer op de teller, en dat was de hele informatie. De naald verdween pas toen een scherm meer kon tonen.
- Jaren tien
- In de jaren tien wordt een TFT normaal op duurdere motoren en daarna breder. De overgang liep merk voor merk, zonder een genoemd eerste model.
De naald kreeg gezelschap, toen een scherm
Het TFT-display veranderde hoe een motor zich laat lezen. Naald en lcd-venster maakten plaats voor een paneel dat met de rijmodus van layout wisselt.
De techniek erachter was vaak al aan het werk voordat de naald verdween. ABS en ride-by-wire hadden het scherm niet nodig, en hun uitleg staat op de eigen pagina’s.
