Terug naar Historie, iconen & motorcultuur
Historie, iconen & motorcultuur
Hoe variabele kleptiming op motoren terechtkwam
Een vast nokkenprofiel kon soepel onderin en scherp bovenin niet tegelijk zijn, en dat knelpunt bracht variabele kleptiming naar de motorfiets. Auto’s hadden de truc eerder. De motor kreeg hem in porties, via verschillende mechanieken, en niet als één industriebesluit.
De context
Een vaste nokkenas kiest één compromis voor het hele toerenbereik. Soepel onderin en scherp bovenin trekken aan dat profiel in tegengestelde richting. Variabele kleptiming laat de timing meebewegen, zodat één blok twee karakters kan hebben. Het idee is ouder dan de motorfiets-toepassing en komt uit de auto.
Honda’s VFR met VTEC is een vroeg, hoorbaar voorbeeld. De motor verandert van karakter als meer kleppen meedoen, en een breed publiek kon die omslag horen. BMW’s ShiftCam en Suzuki’s variabele timing zijn latere, andere mechanieken met hetzelfde doel. Ze zijn verwanten, en geen kopieën van VTEC.
Cultureel is het punt klein en scherp. De nokkenas hield op een vast gegeven te zijn. Een motor mocht onderin braaf en bovenin scherp zijn zonder twee motoren te zijn. Elke variabele nokkenas ‘VTEC’ noemen is een bijnaam, en de techniekpagina corrigeert die bijnaam door de systemen uit elkaar te houden.
De uitleg van de systemen staat bij variabele kleptiming. Dit stuk herhaalt die mechanieken niet. Het blijft bij de reden van de overstap en bij de namen die al in de geschiedenis zitten.
- Uit de auto
Het idee van variabele kleptiming is ouder dan de toepassing op de motorfiets. Auto’s hadden de truc eerder, en de motor kreeg hem in porties.
- VFR
Honda’s VFR met VTEC maakte de omslag hoorbaar voor een breed publiek. Meer kleppen doen dan mee, en het karakter van de motor verandert.
- Later
BMW’s ShiftCam en Suzuki’s variabele timing zijn latere verwanten met hetzelfde doel. Het zijn andere mechanieken, en geen kopieën van VTEC.
Wat vaststaat
- Vastgelegd
- Variabele timing is in stappen op de motorfiets gekomen, en niet als één besluit van de hele industrie.
- Afgebakend
- De systemen van Honda, BMW en Suzuki zijn niet hetzelfde mechaniek, ook al dienen ze hetzelfde doel.
Twee karakters, één blok
Variabele kleptiming gaf een motorfiets de ruimte om onderin braaf en bovenin scherp te zijn. Honda’s VTEC op de VFR maakte die omslag hoorbaar, en BMW en Suzuki volgden met eigen mechanieken.
De namen verschillen, en het cultuurfeit is de nokkenas die meebewoog. Welk systeem wat doet, staat bij techniek, los van deze bijnaam.
