Rijden
Positie op de weg
Je plek in de rijstrook is een keuze die je opnieuw maakt, niet een streep waar je de hele rit op blijft. Zicht, ruimte, het wegdek, het verkeer, de bocht die eraan komt en een uitweg als iemand voor je stopt: die zes dingen verschuiven onder je. Links in de strook zitten heeft een goed moment. Je wordt gezien, en je kijkt langs de auto voor je. Dat moment eindigt zodra een vrachtwagen je in een smalle straat tegemoet komt, of zodra het linker wielspoor gladder is dan het rechter. Wie altijd op dezelfde plek blijft zitten, rijdt een gewoonte. Voor elke plek hoort een reden.
Zicht, ruimte en het wegdek
Soms zit je links van het midden, zodat je koplamp en je helm in de spiegel van de auto voor je staan en je langs hem de zijstraat in kijkt. Soms schuif je naar rechts, omdat een tegenligger de breedte nodig heeft en jij de marge. In een smalle straat is die tegenligger vaak een vrachtwagen. Je geeft hem de ruimte en houdt zelf nog een strook asfalt over, zonder op je vaste plek te blijven. De verplaatsing doe je vroeg, zodat die beweging klein oogt.
Het wegdek beslist mee. Een natte witte streep, een putdeksel, olie of grind zijn redenen om te schuiven. Het schonere wielspoor is dan de betere plek, ook als je daarnet links zat om gezien te worden. Je weegt de ene reden tegen de andere. Gezien worden helpt je niet als het rubber op een gladde verfstreep staat, en een schoon spoor helpt je niet als je daarmee achter een bestelbus verdwijnt. Je schuift een seconde voordat je het stuk op rijdt.
De bocht, het verkeer en een uitweg
Voor een bocht kies je een plek van waaruit je de uitgang kunt zien en ruimte overhoudt als de bocht krapper is dan ze leek. Op de openbare weg is dat een praktische lijn: zicht en marge voor de auto die de bocht afsnijdt. Je legt haar vroeg vast, niet pas als de verkanting je al naar de middenstreep duwt. Een tegenligger die te ver naar binnen komt, vang je op met de ruimte die je aan jouw kant hebt gelaten. Die ruimte is de positie.
Een uitweg hoort bij diezelfde keuze. Als de auto voor je plots remt, waar ga je dan heen? Zit je klem tussen een stoeprand en een vrachtwagen, dan heb je misschien zicht en geen kant op. Positie is de som van die vragen, en je stelt ze opnieuw bij het volgende kruispunt. Een vaste derde van de strook maakt je voorspelbaar voor jezelf en soms onzichtbaar of klem voor de rest. Noem de reden waarom je daar rijdt. Kun je dat niet, dan is het tijd om te schuiven.
Redenen om te schuiven
- Links, om te zien
Je zit links in de strook als je daardoor gezien wordt en langs de auto voor je de zijstraat in kijkt. Zodra die reden wegvalt, vervalt ook de plek.
- Rechts, om ruimte te geven
In een smalle straat schuif je op voor een tegenligger die de breedte nodig heeft, vaak een vrachtwagen. Je houdt zelf nog asfalt over.
- Het schonere spoor
Een natte streep, een putdeksel of grind maakt het andere wielspoor de betere plek. Het wegdek weegt mee naast zicht.
- Een kant op kunnen
Je kiest een plek met een uitweg voor het geval de auto voor je stopt. Zicht zonder ruimte om te wijken is de helft van het werk.
Geen vaste plek in de strook
Links in de strook is een gereedschap voor zicht en om gezien te worden. Rechts is een gereedschap voor ruimte als iemand je tegemoet komt. Het schonere wielspoor is een gereedschap voor grip. Voor de bocht komt daar een plek bij van waaruit je de uitgang ziet, en onderweg een uitweg voor het geval de rij voor je dichtgaat. Geen van die plekken is je thuisbasis voor de hele rit.
De rijder die de strook als een rail behandelt, merkt de verandering te laat: de tegenligger is er al, de verfstreep is al nat, de uitgang van de bocht zit al achter een heg. Schuiven doe je zolang de beweging nog klein is. Eén reden die je hardop zou kunnen zeggen, is genoeg. Zicht, ruimte, wegdek, verkeer, de bocht of een uitweg. Daarna kies je opnieuw.
