Terug naar Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Niveau: Basis
Een versleten motorketting herkennen
Wat rijders rek noemen, is slijtage van pennen en bussen: de schakel wordt langer omdat er materiaal tussen pen en bus weg is. De ketting veert niet terug als je hem strakker zet. Op een gegeven moment staat de stelschroef aan het eind van zijn bereik en is de vrije beweging nog steeds groter dan het instructieboek toestaat. Eén stijve schakel blijft op het tandwiel staan en tikt, ook als de rest van de omtrek soepel oogt. Schoonmaken en smeren laten die pen niet weer in de bus passen.
Wat je ziet als je de omtrek naloopt
- Stijve schakel
Draai het wiel in zijn vrij en kijk of elke schakel over het achtertandwiel buigt. Eén schakel die recht blijft staan, haakt op de tand en geeft een tik die met het tempo meeloopt. Een borstel haalt vuil weg, een verbogen of vastgeroeste pen blijft, en die ketting rijd je niet los tot de tik weg is.
- Roest in de rol
Een oranje waas na een natte nacht veegt vaak weg en is een reden om te smeren. Putjes in de pen, of een rol die niet meer rond draait, betekenen dat er materiaal weg is. Een waas los je op met smeren, putjes horen bij de set en de tandwielen.
- De afstelling raakt op
Staat de achteras zo ver naar achteren als dit model toelaat en blijft de slag te groot, dan is de rek voorbij de marge. Verder draaien aan één stelschroef zet de as scheef en laat de ketting aan één kant lopen. Het instructieboek of de werkplaats noemt het punt waarop deze ketting af is. Een kilometerstand van een andere motor is dat punt niet.
Niet strakker dan de maat om de rek te verbergen
Een ketting strakker zetten dan de maat verstopt de slijtage tot de volgende rit en belast intussen de uitgaande as. Meet de vrije slag zoals het boek het voor dit model voorschrijft, op het strakste stuk van de omtrek. Kijk daarna naar de tanden: een haak aan de kant waar de ketting loslaat, past niet bij een nieuwe ketting. Die nieuwe ketting neemt de oude vorm over en wordt vroeg weer lang, dus ketting en tanden horen in dezelfde beslissing.
De ketting, de tanden en de maat
Thuis kun je een stijve plek, zichtbare putjes en een slag die niet meer in het boek past vaststellen. Dat wijst naar de tandwielen en naar vervangen van de set. De maat waarbij dit model af is, blijft de maat uit het instructieboek of het oordeel van de werkplaats.
