Terug naar Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Zelf onderhoud & werkplaatskennis
Niveau: Basis
Slijtage van tandwielen herkennen
Ketting, voortandwiel en achtertandwiel slijten als één set. De rol holt de tand uit aan de kant waar hij eraf loopt, en na verloop van tijd buigt die punt om tot een haak. Een scherpe haak is het beeld dat je zoekt. Een ronde, gelijkmatige glans na een rit is gebruik. Er is geen kilometerstand die voor elke motor zegt dat de tanden op zijn, omdat een natte forensenrit en een droge zondag de set anders belasten.
De vorm van de tand
- Haak
- Kijk naar de flank waar de ketting de tand loslaat. Buigt de punt daar om, dan grijpt een nieuwe ketting die haak en slijt scheef. Een lichte afronding zonder omgebogen punt is nog geen haak. De rol klimt over een haak in plaats van er soepel af te lopen.
- Punt
- Tanden die dun en spits zijn, hebben materiaal verloren. Vergelijk de punt met de voet van dezelfde tand, onder het vuil, waar de ketting niet loopt. Een mesvorm is geen glans meer van een gewone rit. Die tand hoort bij een set die aan vervanging toe is.
- Voor en achter
- Het kleine voortandwiel maakt per kilometer meer omwentelingen en slijt daardoor vaak eerder. Het zit achter een kap, dus een gaaf achtertandwiel zegt niets over een haak die je niet ziet. Haal die kap er alleen af als je weet hoe dit model weer dichtgaat. Anders laat je beide wielen in de werkplaats bekijken.
Nieuwe delen nemen de oude vorm over
Een nieuw achtertandwiel onder een uitgerekte ketting, of een nieuwe ketting op een haaktand, laat het nieuwe deel de vorm van het oude aannemen. De werkplaats monteert meestal de drie delen samen, ook het voortandwiel achter de kap. Een tandwiel van de as trekken heeft de trekker nodig die bij die naaf past, plus het aanhaalmoment uit het werkplaatboek. Dat moment zetten we hier niet, omdat een verkeerde moer de naaf of de draad beschadigt. Wie die klus niet eerder op dit model deed, laat de set monteren.
De vorm beslist, niet de glans
Een omgebogen tand, een spitse punt en een ketting die niet meer binnen de maat uit het boek valt, horen bij dezelfde slijtage en dus bij één set. Monteren blijft werk met het aanhaalmoment en de uitlijning van dit frame. Een smeermiddel verandert de vorm van een haaktand niet.
