Motortechniek
De eindoverbrenging
De eindoverbrenging is de laatste snelheidsverandering vóór het achterwiel. Bij een ketting zijn dat het voortandwiel en het achtertandwiel. Bij een riem de poelies. Bij een cardan het kroonwiel en het pignon in het huis. De verhouding daarvan bepaalt hoe ver het wiel draait per omwenteling van de uitgaande as. Ketting of cardan als systeem staat in het bestaande artikel. Hier alleen die laatste verhouding.
Wat het is
Een groter achtertandwiel, of een kleiner voortandwiel, laat het blok meer toeren draaien bij dezelfde snelheid. De acceleratie in elke versnelling wordt feller, de topsnelheid in de hoogste versnelling lager, en het verbruik op de snelweg vaak hoger. Het omgekeerde doet het omgekeerde. Het blok zelf krijgt er geen pk bij.
Eén tand op het voortandwiel is een grotere stap dan één tand achter, omdat het kleine wiel een groter deel van de verhouding is. ‘Even een tandje’ is daarom geen kleine smaak.
Tijdens het rijden
Na een andere verhouding voelt elke versnelling als een andere motor: eerder aan de toeren, of juist lui. De powerband schuift ten opzichte van de snelheid, niet ten opzichte van de toerenteller. Een motor die op de snelweg te veel toeren draait, kan een korte eindoverbrenging hebben. Een motor die niet wil inhalen zonder twee keer terug te schakelen, kan een lange hebben. De teller en de pk blijven van het blok.
Korter of Langer
Korter
- Meer toeren bij dezelfde snelheid.
- Feller. De hoogste versnelling is eerder ‘op’.
Langer
- Minder toeren op de snelweg.
- Lomer bij het wegrijden. Niet zuiniger vanzelf, wel andere toeren.
Waar je het tegenkomt
- Ketting
- De zichtbare plek om de verhouding te wijzigen. De volgende pagina gaat over die keuze, niet over een montage.
- Cardan en riem
- De verhouding zit in het huis of in de poelie. Wijzigen is niet een tandwiel van de plank.
De laatste tand bepaalt de snelheid per toer
De eindoverbrenging zet baktoeren om in wieltoeren. Korter is feller en drukt de top. Langer doet het omgekeerde. Het blok krijgt er geen vermogen bij.
